Zamislite temperaturu od -50°C. Dizel u rezervoaru pretvara se u žele. Auto ne želi da upali. A vi ste usred Antarktika, hiljadama kilometara od bilo kakve pomoći. Šta radite? Islandski tuneri iz Arctic Trucks našli su rješenje, natočili su kerozin. I prešli 70.000 km bez ijednog kvara.
Dva goriva, dvije priče
Na prvi pogled, dizel i kerozin su slični, oba su tečna goriva koja se dobijaju preradom nafte. Ali njihova hemijska struktura ih čini potpuno različitim.
Dizelsko gorivo se sastoji od molekula sa 7 do 11 atoma ugljika i zagrijava se na temperaturi od 160°C do 360°C tokom destilacije. Kerozin ima 12 do 15 atoma ugljika i destilira se na 150°C do 250°C. Ta razlika mijenja sve.
Zbog svoje strukture, kerozin ima:
Nižu tačku ledišta – na -40°C ostaje tečan, dok dizel postaje gust kao med
Višu tačku paljenja – sigurniji je za rukovanje
Manju gustinu – lakše isparava na visokim temperaturama
Avionsko gorivo sadrži i aditive koje dizel nema: antistatičke agense, sredstva protiv zaleđivanja, antikorozivne dodatke, pa čak i antibakterijske agense koji sprječavaju rast mikroorganizama u vodi koja se može nakupiti u rezervoaru .
Ekspedicija koja je promijenila pravila
Od novembra 2011. do februara 2012. godine, tim od deset Toyotinih vozila Hilux postavio je svjetski rekord. Tri Hiluxa, uključujući dvije verzije sa 6×6 pogonom, prešla su po 9.500 km kroz najhladniji kontinent na svijetu.
Temperatura je padala do -50°C, a teren se uzvisivao do 3.400 metara nadmorske visine . U takvim uslovima, običan dizel bi se pretvorio u želatinastu masu i začepio filtere. Zato su inženjeri odlučili da motore prilagode za Jet A-1 gorivo, ono koje koriste avioni .
Iako su morali da prilagode motor za drugačije gorivo, 3.0-litarski turbodizel i mjenjač su ostali potpuno originalni. Toyota se pohvalila da je Hilux prešao svih 70.000 km bez ijednog tehničkog kvara .
Šta je još prilagođeno?
Osim goriva, Arctic Trucks je napravio i druge izmjene:
Rezervoar od 280 litara (800 litara za 6×6 verzije)
Ogromne gume sa pritiskom od svega 2-3 PSI (umjesto standardnih 29 PSI), što je povećalo površinu kontakta sa podlogom 17 puta
Ojačani ovjes i pogonski sklop
“Crawler” (spore) brzine za ekstremne uslove
Da li možete sipati kerozin u svoj auto?
Tehnički – da. Dizelski motori mogu raditi na kerozin, ali se to ne preporučuje za svakodnevnu upotrebu. Evo zašto:
Kerozin ima manju lubrikantnost od dizela, što znači da može oštetiti pumpu za gorivo i injektore
Manja gustina znači manju energetsku vrijednost – trošićete više goriva
Motori nisu kalibrirani za kerozin – može doći do nepravilnog sagorijevanja i povećane emisije štetnih plinova
Zato je Toyota koristila kerozin samo u ekstremnim uslovima, gdje je bio jedina opcija, a ne izbor.
Zaključak
Antarktička ekspedicija Toyote Hilux pokazala je dvije stvari:
Hilux je nepobjediv – čak i na -50°C, bez tehničkih kvarova
Kerozin može zamijeniti dizel – ali samo kada nema drugog izbora
Dok vi i ja ne planiramo put na Južni pol, ova priča ostaje kao podsetnik – automobili su sposobni za mnogo više nego što mislimo, ali svaka promjena goriva zahtijeva ozbiljno razumijevanje hemije i inženjeringa. I, naravno – tim ludih Islanđana koji su spremni da testiraju granice.
Da li biste vi riskirali i sipali kerozin u svoj auto? Pišite u komentarima! 👇
